Merkez kayboldu, ortalık toz duman ve her şey bir savrulma hâlinde. Tarih boyunca insan düşünce­sine yön veren ve medeniyetlerin dinamiğini oluşturan metafizik ilkelerin kuşatıcılığı artık kırılmış durumda. Her yan bir kurşuni renkle kaplı ve bu puslu hava içerisinde her şey kendini var kılma hakkına sahip.

Pergelin sabit ayağının olmadığı ya da Shakspeare’in ifadesi ile çivisi çıkmış bir zamana şahitlik edi­yoruz. Bu aynı zamanda mesafelerin de kısaldığı, var kalabilenin kendini sınırlarının çok ötesinde devam ettirebildiği bir dönem. Bu dönemin temel etkenleri de ekonomi merkezli. Ekonomik iliş­kilerin gerek bireyler üzerinde gerekse de toplumsal ve uluslar arası alanlarda temel şekillendirici olduğunu, eskilerin ifade biçimi ile zamanın ruhuna sûretini ekonominin verdiğini söyleyebiliriz.

Küresel bir köy hâline gelen dünyamızda hayatın temel taşıyıcı unsuru olan ekonomi alanında (!) bir krizle karşı karşıyayız. Ekonominin davranışlar ve ilişkiler üzerindeki etkisi göz önüne alındı­ğında bu türlü bir krizin yaşanan zamanın ruhu ve mevcut medeniyetin gelecekte de tek hegomonik güç olma iddiası üzerindeki etkisinin ne denli güçlü olduğu sanırım daha iyi kavranacaktır.

Küresel bazda etkilerini çok güçlü bir şekilde hissettiren bu kriz dünya gündeminde en üst sıradaki yerini aldı. Krizin tahlili ve alınacak tedbirler konusunda çok şeyler söylendi ve yazıldı ve süreç hâlen de devam ediyor. Yapılan tahliller genelde krizin ekonomik sistemin kendi içerisinde bir so­rundan kaynaklandığı yönündeydi. Yani telaşa gerek yoktu, ekonomik sistemin maruz kaldığı kriz yine sistem içerisinde kalınarak aşılabilecekti hatta sistemin devamı, kartların yeniden karılması için kriz gerekliydi; ancak durumu bu denli soğukkanlılıkla karşılamayanlar da vardı. Onlar ise bunun her ne kadar da ekonomik alanda yaşanan bir kriz olsa da temelinde medeniyet krizi olduğu ve cari kapitalist ekonomik sistemin sonuna gelindiğini söylüyorlardı. Aslında buradan bakıldığın­da da korkulacak bir şey yoktu hatta belki de alkış tutulmalıydı ancak orta yerde yaşanan bir dram vardı. Yüz milyonları etkileyen bir dram.

Biz insan hayatını ve toplumsal hayatı derinden etkileyen bir olayı “Değerler Eğitimi Dergisi” ola­rak değerler açısından ele alalım istedik. Yaşanan krizin değerler alanı ile bir ilgisi var mıydı? Varsa bu ilgi nasıl kuruluyordu? İktisadi alan, değerlerin paranteze alındığı bir alan mıydı? Yaşanan mev­cut ekonomik krizin gerisinde yatan nedenler sistemin kendi içerisinde rakamsal analizlerle açık­lanacak nedenler miydi? Yoksa bunun gerisinde modern döneme has bireylerin taşıdıkları değer yargıları mı vardı? Bunları sorgulayalım istedik.

Krizin sebeplerine ilişkin nedenleri sorgularken konuya “Bir de değerler açısından yaklaşalım.” şeklinde kendimizi tâli bir konuma atan bir yaklaşımla eğilmedik. Doğrudan krizin değerler alanı ile olan ilişkisini sorguladık. Yaşanan krizin belli bir merkezde başlamasına rağmen küresel çapta bir etki alanı oluşturması nedeni ile küreselleşme konusuna da en azından ekonomi – küreselleşme ilişkisi bağlamında bize krizin geniş bir tahribat alanı oluşturmasını anlamlandırmamızda yardımcı olacağına inandığımız kadarı ile girdik.

Ülkemizin yetiştirdiği önde gelen entelektüel ve akademisyenlerin konuyu farklı açılardan değer­lendiren yazılarına yer verdik. Bu bağlamda Yusuf Kaplan, Asım Yapıcı, Yakup Coştu, Mustafa Öztürk, Vahdettin Işık, Hızır Murat Köse, Mahmut Kaya, Süleyman Derin, Murat Şentürk, İsrafil Kuralay, Vecdi Bilgin, Cüneyt Dinç, Şeyma Arslan ve Ömer Ali Yıldırım’ın yazıları bu sayımızda yer aldı.

Dosyamızda konunun iki yetkin ismi İbrahim Öztürk ve Mustafa Özel’le yaptığımız küreselleşme - iktisat ve iktisat – değerler alanları arasındaki ilişkiyi değerlendiren iki röportaja yer verdik.

Dergimizin soruşturma bölümünde ise akademisyenlere ve kanaat önderlerine hazırladığımız soru­larımızı yönelttik ve her birisinin cevaplarına yer verdik. Bu çerçevede Mehmet Altan, Fikret Başka­ya, Adnan Arslan, Erol Yarar, Murat Yalçıntaş ve Şükrü Alkan’ın cevaplarına yer verdik.

Dergimizin bu sayısında diğer sayılarında olduğu gibi “Bir Değer” “Atıf” “Sınıf ve Değişim” “Eği­tim Haberleri” ve “Kitâbiyat” bölümlerine yer almaktadır. Bu bölümlerde Hayati Hökelekli, Fatma Tunç Yaşar, Umut Kaya, Suat Cebeci, Abdullah Karakaş, Zehra Betül Bulut, Emrah Dokuzlu’nun kıymetli yazılarına ulaşılabilir.

Böylesine önemli ve zahmetli bir sayının hazırlanmasında öncelikle yazarlarımıza olmak üzere tüm emeği geçenlere teşekkür ederiz.

Ömer Ali YILDIRIM